W imieniu zwierząt i przyrody głosem adwokata

Przyroda, prawo i przyszłe pokolenia

Karolina Kuszlewicz / 20 września 2017

„Istnieje coraz większe niebezpieczeństwo wyginięcia wielu form życia zwierzęcego i roślinnego. Nie ulega wątpliwości, że jeśli proces ten będzie kontynuowany, przyszłe życie na Ziemi może być zagrożone. (…) Stało się jasne, że wszyscy żyjemy w biosferze, której przestrzeń i zasoby, jakkolwiek olbrzymie, są jednak ograniczone”.

Powyższe słowa padły niemal … 50 lat temu w związku z XXIII Sesją Zgromadzenia Ogólnego ONZ, która odbyła się 3 grudnia 1968 roku i ogłoszonym następnie w 1969r. Raportem Sekretarza Generalnego ONZ U Thanta pod tytułem „Człowiek i jego środowisko”.

Pozostają one niestety niezwykle aktualne, pomimo, że od tego czasu zdecydowanie rozwinęły się regulacje w zakresie prawnej ochrony przyrody.

Czym jest ochrona przyrody w rozumieniu prawa?

Zgodnie z polską ustawą o ochronie przyrody z 2004 roku przyroda obejmuje dziko występujące rośliny i zwierzęta, ich siedliska i ekosystemy, a także krajobraz i elementy nieożywione środowiska. Natomiast w prawie międzynarodowym funkcjonuje węższe pojęcie „przyrody”, które obejmuje swym zakresem „występujące w stanie dzikim zwierzęta i rośliny, ich naturalne siedliska i ekosystemy”, którego angielskim odpowiednikiem jest termin „wildlife”.

Ochrona gatunkowa zwierząt stanowi jedną z podstawowych form ochrony przyrody. Pojęcie „gatunków podlegających ochronie” wyjaśnione zostało m.in. w książce A. Przyborowskej -Klimczak „Ochrona przyrody. Studium prawnomiędzynardowe”, wskazując, że „odnosi się ono do gatunków roślin i zwierząt występujących w stanie dzikim, które są zagrożone w swej liczebności i bycie”.

Siedliska, obszary i ekosystemy stały się przedmiotem prawnej ochrony zdecydowanie później niż gatunki. Dostrzeżono następujący problem: by właściwie i dostatecznie chronić gatunki jak i poszczególne zwierzęta i rośliny, nie wystarczy jedynie tworzenie regulacji prawnych w odniesieniu do poszczególnych takich gatunków. Istnieje potrzeba ochrony ich naturalnego środowiska jako całości z uwagi na fakt, że życie ludzi, zwierząt i roślin jest immanentnie związane ze stanem terytorium, na którym egzystują. Takie ujęcie ochrony przyrody jako całości nawiązuje do idei jedności biosfery.

Potrzebę ochrony przyrody na wyższych poziomach podkreśla również Deklaracja sztokholmska z 1972 roku, która w zasadzie drugiej nawiązuje do koncepcji jedności biosfery : „ naturalne zasoby ziemi obejmujące powietrze, wodę, glebę, florę i faunę, a zwłaszcza naturalne ekosystemy, muszą być chronione dla dobra obecnych i przyszłych pokoleń poprzez staranne planowanie lub odpowiednie zarządzanie”.

Od Raportu Sekretarza Generalnego ONZ U Thanta minęło niemal 50 lat. W tym czasie wytworzonych zostało szereg dokumentów prawnych na poziomie prawa międzynarodowego i UE, mających na celu ochronę przyrody. Nie da się jednak zaprzeczyć, że zacytowane słowa z Raportu pozostają w dużym stopniu aktualne, a co za tym idzie intensywna praca w zakresie ochrony przyrody jest wciąż niezwykle potrzebna. Poszczególne aspekty tej ochrony będą analizowane w kolejnych postach.

 

Tematy podobne


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.